Z czym kojarzy się Wam horror? Dla wielu pewnie z potworem wyskakującym z szafy z przeraźliwym rykiem. Cóż, tani jumpscare to najprostszy trik w branży rozrywkowej. Ot, w ułamek sekundy włosy stają nam dęba, a tętno skacze nam pod sufit. Prawda jest jednak taka, że autentyczny strach zaczyna się zupełnie gdzie indziej – w powoli rosnącym poczuciu bezradności, klaustrofobii i wszechogarniającej paranoi. Wtedy, gdy doskonale wiemy, że coś na nas poluje, a my nie mamy czym odpowiedzieć. Jedyne, co nam wówczas pozostaje, to nasłuchiwanie kroków w ciemności. A przecież to tylko jeden z wielu sposobów, w jaki twórcy gier starają się nas przerazić. Świetnie pokazują to zresztą wybrane przez nas horrory, które zdążyły już niejednego potężnie przestraszyć.
Co istotne, nie ograniczaliśmy się tym razem wyłącznie do nowości. Dobre horrory się nie starzeją, nawet jeśli „stuknie” im dekada i więcej. Dlatego w naszym zestawieniu obok głośnych hitów pokroju Resident Evil Requiem znajdziecie też produkcje, które lata największej świetności mają już za sobą. Wciąż warto jednak po nie sięgnąć, szczególnie jeśli uda nam się wyrwać któryś z tych tytułów w jakiejś dobrej promocji (o co zresztą ostatnio nie trudno). Co zatem dokładnie trafiło do naszej dziesiątki najstraszniejszych horrorów? Sami zobaczcie, oceńcie i skomentujcie, szczególnie jeśli się z nami nie zgadzacie.
Outlast
Platformy: PC / PlayStation 4 / Xbox One / Nintendo Switch
Pierwotna premiera (PC): 4 września 2023

Ta gra ma już grubo ponad dekadę, a wciąż potrafi potężnie zjeżyć włosy na głowie. Na pierwszy rzut oka przepis na straszenie nas był tu banalny. Opuszczony szpital psychiatryczny, który po latach wznawia działalność pod szyldem wielkiej korporacji i w którym na skutek prowadzonych tam tajnych eksperymentów doszło do prawdziwej rzezi – brzmi to jak tło jakiegoś marnego horroru klasy B. Twórcom Outlast udało się jednak wycisnąć z tego pomysłu niemałe pokłady strachu. Wystarczyło wrzucić nas w buty bezbronnego dziennikarza, który nieświadomy zagrożenia włamuje się do ośrodka pełnego obłąkanych mieszkańców. Bo czasem najstraszniejsze jest to, że nie możemy zrobić absolutnie nic poza ucieczką.
W praktyce oznacza to ciche przekradanie się przez kolejne pomieszczenia i korytarze, szukanie dalszej drogi i rozwiązywanie z pozoru prostych zagadek. Tyle że tutaj nawet przejście kilku kroków w totalnej ciemności, patrząc w ekran kamery z noktowizją, potrafi przyprawić o palpitacje serca. I choć makabrycznej przemocy tutaj nie brakuje, to wcale nie ona straszy nas najbardziej. Wystarczą niewyraźne sylwetki i sugestywne dźwięki, by nasz mózg sam dopowiadał sobie przerażającą resztę. Czy to kroki jakiegoś prześladowcy? Schować się pod łóżkiem czy uciekać? A może lepiej stanąć i nadsłuchiwać? W Outlast nawet pozornie banalna decyzja może kosztować nas życie.
Darkwood
Platformy: PC / PlayStation 4 / Xbox One / Nintendo Switch
Pierwotna premiera (PC): 17 sierpnia 2017

Kto powiedział, że dobry horror musi koniecznie pokazywać świat oczami bohatera albo przerzucić kamerę za jego plecy, żeby naprawdę nas przestraszyć? Darkwood udowadnia, że nawet zwykły widok z góry potrafi sprawić, że odskoczymy od ekranu z przerażenia. Wydaje się Wam, że z lotu ptaka wszystko widać lepiej i łatwiej kontrolować sytuację? No to Darkwood szybko pokaże Wam, jak bardzo się mylicie. W tej grze widzimy tylko tyle, ile widzi prowadzona przez nas postać. Wystarczy się odwrócić, by nie zauważyć czającego się za nami niebezpieczeństwa. A to dopiero początek koszmaru, bo prawdziwa zabawa zaczyna się tu po zachodzie słońca.
W dzień krążymy po okolicy, szukając zasobów, rozmawiając z dziwnymi mieszkańcami tej krainy i próbując zebrać jak najwięcej informacji. W nocy zaś staramy się przetrwać w jednej z wielu znalezionych kryjówek. Oczywiście wcześniej trzeba ją odpowiednio przygotować – zabarykadować drzwi, zabić deskami okna, rozstawić pułapki i zadbać o paliwo do generatora. Potem pozostaje już tylko czekać i nasłuchiwać… a włosy same zaczynają stawać nam dęba. I żadna noc w Darkwood nie jest taka sama, bo oprócz czyhających na nas potworów zdarzają się tu też tajemnicze rytuały i inne niewytłumaczalne zjawiska, które być może odkryją swoje tajemnice, o ile tylko dożyjemy do świtu. Lubicie oryginalne survival horrory? To wiecie już, w co powinniście zagrać.
Visage
Platformy: PC / PlayStation 5 / Xbox Series S/X / PlayStation 4 / Xbox One
Premiera: 30 października 2020

Kiedyś, dawno temu legendarny już Hideo Kojima wraz z niemniej sławnym Guilermo del Toro, wspólnie pokazali światu własną wizję prawdziwie przerażającego horroru. Nazywało się to P.T. i było grywalnym zwiastunem Silent Hills, które niestety nigdy się nie ukazało. A szkoda, bo potencjał był ogromny. Wystarczył jeden zapętlony korytarz, kilka niepokojących odgłosów i przerażająca zjawa, by człowiek dwa razy się zastanowił, zanim otworzy kolejne drzwi. Twórcy Visage najwyraźniej uznali, że skoro tyle strachu potrafi wywołać jeden korytarz, to co dopiero cały dom.
Visage to trudna gra. I nie tylko dlatego, że opowiada wyjątkowo mroczne historie dawnych mieszkańców domu, pełne szaleństwa, przemocy i rodzinnych tragedii. Nie ma tu żadnej broni, która pozwoliłaby rozprawić się z prześladującymi nas zjawami. Nie ma podpowiedzi, co zrobić dalej i jak rozwiązać stawiane przed nami zagadki. Są za to przerażające dźwięki, duchy dawnych domowników i powolne budowanie atmosfery. Jest nawet mechanika poczytalności, którą pomaga zachować światło… choć i ono czasem potrafi sprawić, że kulimy się na krześle ze strachu. Wierzcie lub nie, ale po kilku godzinach spędzony w Visage nawer zwykła nocna wyprawa do łazienki staje się nie lada wyzwaniem.
MADiSON
Platformy: PC / PlayStation 5 / Xbox Series S/X / PlayStation 4 / Nintendo Switch
Premiera: 8 lipca 2022

Zdarzyło się Wam kiedyś zrobić zdjęcie, na którym później dostrzegliście coś, czego na pewno nie było przed obiektywem? W takiej sytuacji chyba większość z nas na jakiś czas dałaby sobie spokój z fotografowaniem. W MADiSON niestety nie mamy takiego luksusu. Stary Polaroid, który natychmiastowo wywołuje odbitki, to jedyny sposób na przetrwanie koszmaru, w jaki wpakował się 16-letni bohater gry. Miejsce akcji – nawiedzony dom. Cel – odkrycie jego tajemnicy i historii własnej rodziny. A że w całą historię wmieszał się jeszcze pewien demon, który nieustannie dręczy naszego młodzieńca makabrycznymi wizjami, nieprzyjemne poczucie lęku towarzyszy nam tutaj niemal nieustannie.
Najważniejszym gadżetem dla całej rozgrywki w MADiSON jest oczywiście wspomniany już Polaroid. Robieniu zdjęć towarzyszy tu błysk flesza, który nie tylko może odstraszyć atakującego nas demona, ale też ujawnić na fotkach rzeczy niewidoczne gołym okiem, a czasem nawet zmienić coś w otoczeniu. Poza tym mamy tu klasyczną eksplorację, szukanie wskazówek i rozwiązywanie zagadek, które momentami potrafią dać w kość. Do tego wszystkiego MADiSON często nie bawi się w subtelności i serwuje nam tak mocne jumpscare’y, że wręcz podskakujemy na krześle. I nie ma w tym krzty przesady – w jednym z badań mierzących tętno graczy podczas zabawy, to właśnie MADiSON potrafił przyprawić uczestników o prawdziwe palpitacje serca.
The Mortuary Assistant
Platformy: PC / PlayStation 5 / Xbox Series S/X / PlayStation 4 / Xbox One / Nintendo Switch
Premiera: 2 sierpnia 2022

Kojarzycie może film Autopsja Jane Doe? Jeśli nie, to polecam szybciutko to nadrobić, o ile tylko nie boicie się kleksów w gatkach ze strachu. Historia ojca i syna, którzy w nocy przeprowadzają autopsję nieznanej dziewczyny potrafi zjeżyć włosy nie tylko na głowie. Wystarczy jeden mały szczegół – skóra Jane Doe pokryta jest tajemniczymi symbolami… ale od środka. I właśnie tego typu klimaty znajdziecie w The Mortuary Assistant – grze z pogranicza horroru i symulacji. Tak, tak – symulacji. Jeśli nie wiedzieliście zatem jak wygląda przygotowanie ciała do pogrzebu, balsamowanie i tego typu rzeczy, tutaj naocznie się tego dowiecie. Brzmi nudno? Może trochę, ale tylko do momentu, gdy dorzucimy do tego okultystyczne rytuały i zwłoki, w których zagnieździły się demony.
The Mortuary Assistant potrafi nieźle wystraszyć. Co prawda robi to raczej mało finezyjnie – prostymi jumpscare’ami, ale stojąc przy stole z ciałem, w zakładzie pogrzebowym, w nocy to wystarczy, by zaparzyć sobie kolejny kubek melisy i wymienić pieluchę. Na tym jednak nie koniec – cały czas musimy bacznie przyglądać się kolejnym ciałom, by wykryć to opętane przez demona. W końcu naszym zadaniem jest odprawienie odpowiedniego rytuału, by wypędzić demona, zanim ten zdoła nas opętać. Bo w tej robocie najgorsze nie jest wcale znalezienie demona. Dużo gorsze jest to, że demon może znaleźć nas pierwszy.
Dead Space Remake
Platformy: PC / PlayStation 5 / Xbox Series S/X
Premiera: 27 stycznia 2023
Niektórych koszmarów lepiej nie budzić ponownie… ale w przypadku Dead Space dobrze, że tak się stało. Wskrzeszenie tej produkcji po 15 latach, i to z takim rozmachem, pokazało, że nawet doskonale znany horror wciąż może przyprawić nas o dreszcze. I to momentami nawet mocniej niż za pierwszym razem. A wiecie, kiedy Dead Space przeraża najbardziej? Wcale nie wtedy, gdy z sufitu spada na nas jakieś zmutowane truchło. Najgorsza jest ta złudna cisza chwilę wcześniej, kiedy idziemy pustym korytarzem USG Ishimura, słyszymy w słuchawkach ciężki oddech naszego bohatera i metaliczny odgłos gdzieś powyżej. To wystarczy, by w naszej głowie zaczęła kiełkować paranoja, że coś właśnie nas śledzi.
Strach czai się wszędzie, mimo iż w Dead Space nie jesteśmy bezbronni. Do naszej dyspozycji mamy cały arsenał narzędzi eksterminacji potworów, z kultowym już przecinakiem plazmowym na czele. Geniusz tej odświeżonej produkcji tkwi jednak w jej nieprzewidywalności. Dzięki nowemu systemowi Intensity Director gra potrafi dynamicznie się zmieniać – czasem wyłączy światło, podkręci atmosferę niepokojącymi dźwiękami albo zaatakuje nas znienacka jakimś nekromorfem, i to nawet tak, gdzie w oryginale go nie było. W efekcie nawet doskonała znajomość pierwowzoru wcale nie oznacza, że wiemy, co czeka nas za kolejnymi drzwiami. Człowiek naiwnie myślał, że skoro już raz przeżył ten koszmar, to za drugim razem pójdzie łatwiej, a tu proszę – jaka niespodzianka.
Amnesia: The Bunker
Platformy: PC / PlayStation 5 / Xbox Series S/X / PlayStation 4 / Xbox One
Premiera: 6 czerwca 2023

Seria Amnesia straszy nas już od grubo ponad dekady. Dotąd jednak zasady rządzące tymi horrorami były proste – kiedy pojawiał się potwór, najlepiej było brać nogi za pas. W Amnesia: The Bunker sytuacja wygląda już nieco inaczej. Tym razem twórcy dają nam do ręki broń. Czy dzięki temu jest choćby odrobinę mniej strasznie? A gdzie tam! Teraz prócz strachu dochodzi jeszcze stres, że sami narobimy sobie kłopotów. I to takich, z których nawet rewolwer nas nie wyciągnie. Ba, w tej grze to właśnie pociągnięcie za spust może czasem okazać się naszym największym błędem.
Jesteśmy rannym francuskim żołnierzem w czasie pierwszej wojny światowej, uwięzionym w zasypanym bunkrze, z którego uciekło dowództwo, wysadzając za sobą wejście. Zostaliśmy sami – my, nieprzeniknione ciemności i coś, co powoli wykańczało pozostałych przy życiu niedobitków. Tajemnicza bestia grasująca po bunkrze ma niesamowicie wyczulony słuch – jeden brzęk puszki, potknięcie się o drut pułapki, a nawet użycie głośnej latarki na dynamo może zdradzić naszą pozycję. W tej sytuacji huk wystrzału jest niemal jak zaproszenie na kolację. Ale czasami strzelać tutaj trzeba – choćby po to, by na chwilę odstraszyć polującego na nas potwora. A że nie lubi on światła, musimy dbać o to, by zapewniający je generator cały czas był na chodzie. Efekt? Tu nawet spojrzenie na zegarek i kalkulacja, czy starczy nam paliwa na drogę powrotną, potrafi wywołać stan przedzawałowy. Bo gdy w ciasnych korytarzach zgaśnie światło, bunkier stanie się naszym grobowcem.
Until Dawn: Remaster
Platformy: PC / PlayStation 5
Premiera: 4 października 2024 (odświeżenie)

Wiecie, co to efekt motyla? W największym uproszczeniu – trzepot jego skrzydeł w jednym miejscu może po czasie wywołać tornado na drugim krańcu świata. Oczywiście w przenośni, bo trudno byłoby oskarżać biedne stworzenie o katastrofy pogodowe i sianie zniszczenia na Ziemi. Chodzi o to, że nawet pozornie nieistotny szczegół może uruchomić całą serię zdarzeń, których konsekwencji nie sposób przewidzieć. I właśnie na tym pomyśle twórcy Until Dawn oparli swoją grę. Ośmioro przyjaciół, odcięta od świata górska chata i jedna noc, podczas której każda decyzja może mieć potężne znaczenie. A że jest to brutalny slasher horror, niektóre z tych wyborów mogą skończyć się wyjątkowo paskudnie. Co gorsza, czasem nawet nie zdajemy sobie sprawy, że właśnie wydaliśmy na kogoś wyrok śmierci.
Pod względem rozgrywki Until Dawn przypomina trochę interaktywny film grozy z całkiem niezłą obsadą (zagrał tu nawet Rami Malek), w którym zamiast śledzić wydarzenia, co chwilę musimy brać sprawy w swoje ręce. Raz prowadzimy rozmowy, innym razem przeszukujemy pomieszczenia, a gdy robi się naprawdę gorąco, musimy błyskawicznie reagować na pojawiające się na ekranie przyciski. Ba, czasem gra wymaga nawet, żebyśmy nie robili zupełnie nic. I to dosłownie! Jeśli nie chcemy zdradzić swojej kryjówki, nie możemy poruszyć kontrolerem nawet na milimetr. Nic trudnego? No to spróbujcie utrzymać nerwy na wodzy, gdy na ekranie rozgrywa się prawdziwy koszmar.
Silent Hill 2 (Remake)
Platformy: PC / PlayStation 5
Premiera: 8 października 2024 (PS5/PC) / 21 listopada 2025 (XSX)

Niełatwo zmierzyć się z legendą pokroju Silent Hill. W końcu ta seria narodziła się jeszcze na pierwszym PlayStation w 1999 roku i przez lata zapracowała sobie na szczególne miejsce w historii survival horrorów. Tym bardziej dziwić może, że na jej wielki powrót przyszło nam czekać aż 12 lat. Chyba nikt też nie spodziewał się, że tak ważne zadanie jak odświeżenie kultowej „dwójki” powierzone zostanie polskiemu studiu Bloober Team. Nie żeby nasi rodacy nie mieli doświadczenia w tworzeniu horrorów – mają, i to duże. Tyle że Silent Hill 2 to nie tylko potwory, mgła i straszenie graczy. To przede wszystkim ciężka, wielowarstwowa historia o traumie, chorobie i poczuciu winy. I właśnie tego wielu fanów obawiało się najbardziej – czy że Bloober może nie udźwignąć takiej opowieści.
Na szczęście dziś możemy już odetchnąć z ulgą, bo gruntownie odświeżony Silent Hill 2 okazał się znakomitym horrorem. I co najważniejsze, Polacy nie zgubili po drodze tego, co czyniło oryginał tak wyjątkowym. Powracamy zatem do upiornego, spowitego mgłą miasteczka, w którym nasz bohater musi zmierzyć się z prawdziwymi koszmarami. I choć rozgrywka wydaje się tu dość standardowa – ot, walczymy, rozwiązujemy zagadki i przemierzamy różne lokacje – to jednak każde spotkanie, każdy groteskowy potwór i niemal każde wydarzenie wydają się tu mieć jakieś głębsze znaczenie. W Silent Hill 2 tak naprawdę nie boimy się tego, co może wyłonić się z mgły. Znacznie bardziej przeraża myśl, że w końcu dowiemy się, co sprowadziło nas do tego przeklętego miasta.
Resident Evil Reqiuem
Platformy: PC / PlayStation 5 / Xbox Series S/X
Premiera: 27 lutego 2026

Od lat seria Resident Evil balansuje między dwoma gatunkami – rasowym survival horrorem, w którym nawet jeden potwór potrafi przyprawić nas o palpitację serca, a widowiskową grą akcji, w której trup (i to dosłownie!) ściele się gęsto. W Requiem Capcom postanowił nie bawić się już w żadne kompromisy i zamiast jednego bohatera dał nam dwoje. Z jednej strony mamy tu zatem młodą, bezbronną analityczkę FBI – Grace Ashcroft, która najchętniej brałaby nogi za pas na widok nawet najmniejszej kreatury. Z drugiej – doskonale znanego Leona S. Kennedy’ego, który pośród zombiaków jest niczym byk szarżujący na toreadora. Efekt? Dwa zupełnie różne oblicza tej samej gry.
I choć granie Leonem dostarcza niesamowitej satysfakcji – można wreszcie poczuć się prawdziwym kozakiem – to najwięcej nerwów kosztują nas fragmenty z Grace. Dziewczyna jest naprawdę przerażona. I widać to w każdym jej kroku, rozmowie czy zbieraniu się do strzału. Grając nią znacznie częściej liczymy naboje, ukrywamy się i kombinujemy, jak ominąć kolejnego zombiaka. Co ciekawe, nieumarli nie są już tylko bezmyślnymi workami mięsa. Niektórzy zachowali resztkę przyzwyczajeń – sprzątają, krzątają się w recepcji, a nawet śpiewają. Żadnego z nich lepiej nie lekceważyć, bo to wciąż superagresywne potwory, które w każdej chwili mogą rzucić się nam do gardła. I właśnie to ciągłe żonglowanie poczuciem siły i bezradności, gdy wcielamy się raz w Grace, a raz w Leona, sprawia, że Requiem potrafi tak mocno trzymać w napięciu. Obok tej gry żaden fan obgryzania paznokci ze strachu nie powinien przejść obojętnie.












